Ինչպես են ձեզ գաղտնալսելու. Հայաստանում կներդրվի IMEI համակարգը

Թեև Կառավարությունը վստահեցնում է, որ IMEI համարների գրանցման համակարգը չի ենթադրում քաղաքացիների անձնական տվյալների հավաքագրում, նախաձեռնությունը մի շարք հարցեր և մտահոգություններ է առաջացնում։

Նախ, IMEI համարը յուրաքանչյուր բջջային սարքի եզակի նույնականացուցիչն է։ Թեև առանձին վերցրած այն անձնական տվյալ չէ, սակայն բջջային օպերատորների ցանցում այն կարող է կապվել SIM քարտի և, հետևաբար, կոնկրետ բաժանորդի հետ։ Այդ պատճառով տվյալների պաշտպանության ոլորտի մասնագետները նշում են, որ անհրաժեշտ են հստակ իրավական երաշխիքներ, թե ով, ինչ նպատակով և ինչ պայմաններով կարող է օգտվել այդ տեղեկատվությունից։

Մյուս խնդիրը վերաբերում է երկրորդային շուկային։ Եթե համակարգի գործարկումը ուղեկցվի լրացուցիչ գրանցման կամ ստուգման պահանջներով, դա կարող է բարդացնել օգտագործված հեռախոսների առքուվաճառքը և ավելացնել վարչարարությունը քաղաքացիների համար։

Մտահոգություններ կան նաև սխալների կամ տեխնիկական խափանումների վերաբերյալ։ Եթե օրինական ներմուծված կամ արդեն օգտագործվող սարքը որևէ պատճառով չհայտնվի շտեմարանում, օգտատերը կարող է բախվել կապի սահմանափակումների կամ լրացուցիչ ապացուցման անհրաժեշտության։

Քննադատության առարկա է նաև այն, որ պետությունը ստեղծում է բջջային սարքերի կենտրոնացված շտեմարան։ Թեև պաշտոնապես նշվում է, որ այն չի պարունակի անձնական տվյալներ, փորձագետները հիշեցնում են, որ ցանկացած կենտրոնացված տեղեկատվական համակարգ պահանջում է կիբերանվտանգության բարձր մակարդակ և անկախ վերահսկողության մեխանիզմներ՝ տվյալների արտահոսքի կամ չարտոնված օգտագործման ռիսկերը նվազեցնելու համար։

Բացի այդ, դեռևս պարզ չէ, թե ինչպես են կարգավորվելու արտերկրից անձնական օգտագործման նպատակով բերված հեռախոսների, առցանց հարթակներից գնված սարքերի և արդեն տարիներ շարունակ շահագործվող բջջայինների գրանցման ընթացակարգերը։ Այս հարցերի վերաբերյալ հստակ կանոնների բացակայությունը կարող է անորոշություն ստեղծել քաղաքացիների համար։

Հետևաբար, նախաձեռնության արդյունավետությունը կախված կլինի ոչ միայն դրա հայտարարած նպատակներից՝ ապօրինի ներմուծման դեմ պայքարից, այլև այն բանից, թե որքան թափանցիկ, իրավաչափ և տեխնիկապես անվտանգ կլինի համակարգի ներդրումը։